In de dertiger jaren was het gebruikelijk dat er in Swolgen twee keer per jaar toneel gespeeld werd, met vastenavond en met Kerstmis. De uitvoeringen werden beurtelings verzorgd door de voetbalclub en de zangvereniging, later opgevolgd door de fanfare.

Uit deze twee verenigingen heeft zich eind 1939, begin 1940 een vriendengroep losgemaakt, welke een zelfstandige toneelvereniging oprichtte. De vereniging werd meteen door deze vier vrienden Ernst en Humor genoemd.

In de eerste jaren van haar bestaan is Ernst en Humor niet in actie gekomen. De Duitse bezetters van ons land hebben de z.g. Kulturkammer ingesteld, waarbij op straffe van verbod op beroepsuitoefening alle culturele instellingen aangesloten moeten zijn. Onder deze dreiging doet Ernst en Humor er maar het zwijgen toe.

Echter het bloed kruipt waar het niet gaan kan, en in 1942 wordt er stiekem, gelet op de perikelen rond de bezetting en de Kulturkammer, een stuk ingestudeerd. Er wordt geen ruchtbaarheid aan deze voorbereidingen gegeven totdat er op een goede zondagmorgen een briefje op het aanplakbord bij de kerk hangt waarop die middag een toneelvoorstelling wordt aangekondigd. Op een geïmproviseerd podium op twee boerenkarren wordt het drama "Roeping" opgevoerd. De 35 toeschouwers -een heel aanzienlijk aantal, want ook Swolgen beleeft dan zijn onderduikerstijd- slaan gezeten op veilingkistjes, die middag de eerste officiële toneeluitvoering van Ernst en Humor gade.

De oorlog laat geen toneelherhalingen meer toe en eerst in 1945 wordt de draad weer opgepakt met een echte bonte avond. Spoedig zullen onze vrienden zich gaan toeleggen op het echte toneel. Gemengd toneel is dan nog uit den boze. Er wordt een stuk uitgezocht waarin twee damesrollen voorkomen. Dit stuk "De Verschoppeling" wordt in het geheim verder geleerd, doch een uitvoering wordt gezien het feit dat er dames meespelen verboden. Naarstig wordt zelfs in omliggende dorpen naar een speellocatie gezocht, maar overal wordt bakzeil gehaald.

Een hoogtepunt in de historie van Ernst en Humor was de toneelopvoering van 1947. Toen werd het oorlogsdrama "Den vaderland getrouwe" in Swolgen zelfs viermaal ten tonele gebracht en daarna nog zo'n tiental keren op diverse plaatsen in de regio.

In 1950, als de damesrollen niet meer taboe zijn, krijgt Swolgen zijn eerste gemengde stuk voorgeschoteld. Jawel, "De Verschoppeling".

Tijdens de premiere van het stuk "De Smokkelaar" zitten er 400 mensen in de zaal. De inderhaast opgetrommelde politie van Meerlo probeert het publiek tot de orde te roepen. Geadviseerd wordt om daags daarna maar terug te komen. Hetgeen ook gebeurde en de vereniging wederom een volle bak bezorgde.

Weinig minder tumultueus gaat het er in de daarop volgende jaren aan toe. De kluchten van Jan Blaaser en Arie van der Lugt lijken in Swolgen de voorkeur te genieten. Hoewel de televisie langzamerhand zijn intrede doet, blijft het toneel in Swolgen geliefd.

In de vijftiger jaren kan er niet op de bühne in de zaal gespeeld worden en er wordt steevast uitgeweken naar omliggende dorpen zoals Tienray en Broekhuizenvorst.

Eind 1964 herdenkt de vereniging haar zilveren bestaansfeest met een heropvoering van "Den vaderland getrouwe". Op twee na worden alle rollen door dezelfde spelers gebracht als in 1947, hoewel vele spelers inmiddels elders wonen.

In die tijd is het drama wat de klok slaat. Hoe meer tranen er in zakdoeken vloeien, hoe beter. Edoch, langzamerhand wordt steeds duidelijker dat het Swolgense publiek meer gaat houden van blijspelen en kluchten.

Ook vanuit de jongeren is er veel animo voor het toneel. Zeker in de tachtiger jaren blijkt dit als de generale repetitie toegankelijk wordt gemaakt voor de jeugd. Er wordt zelfs uitgebreid met een extra voorstelling voor de ouderen uit de regio. De generale repetitie wordt de laatste jaren overigens weer in besloten kring gehouden.

Eind jaren tachtig, begin negentig, wordt de toneelvereniging versterkt met een groepje vrijwilligers die zich uitsluitend bezig houden met de decorbouw en speciale effecten. Voorheen werd dit gedaan door de spelers zelf, doch deze kunnen zich nu geheel wijden aan het spel zonder zich om bijkomende zaken te hoeven bekommeren. Hoogtepunt voor de decorbouwers was het stuk waarin het decor tot drie keer toe veranderde tijdens de uitvoering en waarin zelfs een heuse geestverschijning voorkwam.

Medio jaren negentig werd ook het jeugdtoneel in het leven geroepen. Deze relatief korte voorstellingen voor de jeugd, gespeeld door volwassenen worden om de twee jaar georganiseerd, en vinden plaats op één zondag in mei of juni.